Czym jest język migowy?
Ludzie niesłyszący, z racji niemożności korzystania ze zmysłu słuchu w komunikowaniu się, stworzyli nowy, wizualny, oparty na geście i mimice sposób porozumiewania się: język migowy. Język migowy jest zbiorem znaków manualnych i mimicznych, służących osobom niesłyszącym w porozumiewaniu się.

Język migowy to jednak nie tylko instrument w komunikacji międzyludzkiej niesłyszących, to również narzędzie w poznawaniu świata. Jego charakter stanowi zatem o sposobie postrzegania świata przez osoby niesłyszące. Tak jak wiele znaków języka mówionego powstało na podobieństwo dźwięków naturalnych, tak duża część znaków języka migowego naśladuje w sposób obrazowy kształty rzeczy, które określa (np. krzyż) lub nadaje intuicyjny, zakorzeniony w kulturze, kształt pojęciom, które go same w sobie nie mają (np. kochać). Nie jest język migowy jednolitym systemem, obejmuje on wiele systemów, zróżnicowanych regionalnie i kulturowo. Toteż nawet polski język migowy w zależności od regionu posiada różne znaki i sposoby ich używania. Ze względu na charakter języka migowego, opartego zawsze na geście i mimice, jego użytkownicy różnych narodowości nie mają problemu z porozumieniem, mimo że narodowe języki migowe różnią się zasobem znaków i sposobem ich używania. Język migowy charakteryzuje się brakiem odmian wyrazów przez przypadki, osoby i liczby, zatem zdeterminowany jest przez gramatykę pozycyjną - o sensie wypowiedzi decyduje szyk znaków.


Język migowy czy migany?
Jednolitym systemem jest język migany, czyli zbiór zunifikowanych znaków języka migowego, używanych w oparciu o polski język pisany i zgodnie z jego gramatyką, z niewielkimi adaptacjami tam, gdzie zastosowanie zasad gramatyki języka polskiego jest niemożliwe. Język migowy naśladuje naturę, język migany powstaje na podstawie języka pisanego, jest uzupełnieniem mowy artykułowanej. Język migany stosowany z jednoczesną artykulacją, jest to tak zwany system językowo-migowy, utworzony dla potrzeb komunikowania się osób słyszących z niesłyszącymi. System ten występuje w wersji uproszczonej oraz pełnej. Składa się on z trzech głównych elementów:
- języka mówionego (głośno i wyraźnie)
- języka miganego
- elementów prozodycznych wypowiedzi, mimiki, gestykulacji.

Uproszczony system językowo-migowy wykorzystywany jest w tłumaczeniach symultanicznych i stosuje się w nim końcówki tylko na określenie czasowników w czasie przeszłym. W uproszczonym języku miganym, ponieważ nie zawsze stosuje się tu końcówki, rozróżnia się wyrazy bliskoznaczne na inne sposoby. Na przykład dla odróżnienia rzeczownika od czasownika o tej samej podstawie (koniec, kończyć) rzeczownik miga się szybciej i pojedynczo, czasownik zaś dłużej i dwukrotnie. Ponadto w uproszczonym języku miganym stosuje się tzw. przedznaki, pozwalające na identyfikację znaczenia pochodnego wyrazów, określanych tym samym znakiem miganym, co podstawa. Pełny system językowo-migowy stosuje się w szkolnictwie specjalnym dla dzieci niesłyszących i obowiązują w nim wszystkie końcówki. W języku miganym, w odróżnieniu od języka migowego, stosuje się końcówki za pomocą alfabetu palcowego.

Polski język migany zawiera dwie grupy znaków:
- znaki daktylograficzne - znaki określające poszczególne litery, głoski i liczby,
- znaki ideograficzne - znaki określające pojęcia i rzeczy.


Plan nauki języka migowego